رۆلا ئەدەبی د کۆمەڵگێ دا
ئەدەب
ئەدەب ئێک ژ گرنگترین بوارێن ژیانا مرۆڤایەتییە. ئەو ڕەنگڤەدانا هزر، هەست، کەلتور و ئەزموونێن مرۆڤییە. هەر گەلەک ب ئەدەبێ خۆ دشێت مێژوو، زمان و ناسناما خۆ بپارێزیت و بۆ نەڤیێن خۆ بگەهینیت. ژ بەر ئەڤێ، ئەدەب تەنێ بوارەکێ هونەری نینە، بەلکی بەشەک گرنگ ژ ژیانا کۆمەڵگەهێیە.
رامانا ئەدەبی
وشەیا «ئەدەب» ب مانایا ڕەوشت، جوانیا قسەکرن و هونەرا نڤیسین و دەربڕینا هەست و بیران دهێتە بکارئانین. ئەدەب ب شێوەیێن جۆراوجۆر وەکی شیعر، چیرۆک، ڕۆمان، شانۆ و گۆرانی دەردەکەڤیت. ئارمانجا سەرەکی یا ئەدەب ئەوە کو هزر و هەستێن مرۆڤی ب زمانەکێ جوان و کاریگەر بگەهینیت.
رۆلا ئەدەبی د کۆمەڵگێ دا
ئەدەب رۆلەک مەزن د پێشخستنا کۆمەڵگێ دا هەیە. ئەو خەڵکی هان ددەت بۆ خوێندن، بیرکرن و تێگەهشتن ژ ژیانێ. زۆر جار بڤیسەر و شاعیر ب ڕێکا بەرهەمێن خۆ دادپەروەری، ئازادی، هاریکاری و مرۆڤایەتی بڵاڤ دکەن. هەروەسا، ئەدەب د پاراستنا زمان و کەلتورێ دا رۆلەک گرنگ هەیە، چونکی گەلەک نەریت، چیرۆک و بەهایێن کۆمەڵگێ ب ڕێکا وێ دمینن.
جۆرێن ئەدەبی
ئەدەب چەند جۆر هەن:
* شیعر: دەربڕینا هەست و خەیاڵ ب زمانەکێ جوان و کورت.
* چیرۆک: گێڕانەڤا ڕوودانێن ژیانێ ( راستی یان خەیاڵی).
* ڕۆمان: چیرۆکەکا درێژ یا کەسایەتی و ڕوودانێن جۆراوجۆر تێدا دبن.
* شانۆ: بەرهەمەکا ئەدەبی یا بۆ سەر شانۆیێ دهێتە پیشاندان.
نموونە ژ ئەدەبا کوردی
ئەدەبا کوردی ب نووسەر و شاعیرێن مەزن هاتیە ناسین. ئەحمەدی خانی ب بەرهەما «مەم و زین» پەیاما ئەڤین، وەفاداری و یەکگرتن گەهاند. هەروەها، جگەرخوین د شیعرێن خۆ دا باس ژ نیشتمان، ئازادی و خۆشەویستیا گەلێ کورد کریە. ئەڤ بەرهەمان هەتا ئێرو ژی شوێنەواری مەزن د ئەدەبا کوردی دا هەن. ژبەر هندێ ، ئەدەب گەنجینەیەکا مەزن یا هزر و کەلتورێیە. ئەو مرۆڤی فێر دکەت، هزرێ وێ فراوان دکەت و بەها مرۆڤایەتییان بڵاڤ دکەت. لەبەر ئەڤێ، پێویستە هەر تاکەکەس گرنگی ب خوێندنا ئەدەبێ بدەت، چونکی گەلێ بێ بەرهەمێن ئەدەب نەشێت زمان، مێژوو و ناسناما خۆ بپارێزیت.