نێتوۆڕک؛ بنەمای جیهانی دیجیتاڵ

سێرڤەر بریتییە لە ئامێرێکی ڕەقەکاڵا یان نەرمەکاڵا کە داواکارییەکان کە لە ڕێگەی تۆڕێکەوە دەنێردرێت پرۆسێس دەکات و وەڵامیان دەداتەوە. مشتەری ئەو ئامێرەیە کە داواکارییەک پێشکەش دەکات و چاوەڕێی وەڵامێک لە سێرڤەرەوە دەکات. ئەو سیستەمە کۆمپیوتەرییەی کە داواکاری بۆ فایلە ئۆنلاینەکان وەرئەگرێت و ئەو فایلانە دەگوازێتەوە بۆ کرێدەر لە چوارچێوەی ئینتەرنێتدا بە سێرڤەر ناودەبرێت.

تەکنەلۆژیا تەنها مۆبایل، کۆمپیوتەر یان ئینتەرنێت نییە؛ بەڵکو هێزێکە شێوازی ژیان، کارکردن و فێربوونی ئێمە دەگۆڕێت.

لە ڕێگای ئەم ماڵپەرەوە دەتوانی ئەم کارانەی خوارەوە ئەنجام بدەیت بۆ خۆ پارێزی لە ڤایرۆسی زیان بەخش

بنکەدراوە بریتییە لە کۆمەڵێک زانیاری ڕێکخراو، یان داتا، کە بە شێوەیەکی گشتی بە شێوەیەکی ئەلیکترۆنی لە سیستەمی کۆمپیوتەردا هەڵدەگیرێن.

بیرگەی تەنها خوێندنەوە، یان ڕۆم، جۆرێکە لە هەڵگرتنی کۆمپیوتەر کە داتای ناجێگیر و هەمیشەیی تێدایە کە بە شێوەیەکی ئاسایی تەنها دەتوانرێت بخوێنرێتەوە نەک بۆی بنووسرێت. ڕۆم ئەو بەرنامەسازییە لەخۆدەگرێت کە کۆمپیوتەرێک دەتوانێت هەر جارێک کە داگیرسێنرێت دەستپێبکاتەوە یان دووبارە دروستی بکاتەوە. هەروەها ڕۆم ئەرکە گەورەکانی چوونەژوورەوە/دەرچوون (I/O) ئەنجام دەدات و بەرنامە و ڕێنماییەکانی نەرمەکاڵا دەپارێزێت. کاتێک داتا لەسەر چیپی ڕۆم نووسرا، ناتوانرێت لاببرێت.

ڕام (بیرگەی دەستگەیشتن بە هەڕەمەکی) چییە؟ بیرگەی دەستگەیشتن بە هەڕەمەکی (RAM) ئەو ڕەقەکاڵایە لە ئامێرێکی کۆمپیوتەردا کە هەڵگرتنی کاتی بۆ سیستەمی کارپێکردن (OS)، بەرنامەکانی نەرمەکاڵا و هەر داتایەکی تر کە لە ئێستادا بەکاردەهێنرێت دابین دەکات بۆ ئەوەی بە خێرایی لەبەردەستی پرۆسێسەری ئامێرەکەدا بێت.

بایۆس چییە؟ ‏BIOS، یان Basic Input/Output System، بریتییە لە نەرمەکاڵایەک کە لەسەر چیپێکی بچووکی بیرگە هەڵدەگیرێت، کە بە فیرموێریش ناسراوە. بایۆس لەسەر مەزەربۆرد دەدۆزرێتەوە، وە یەکەم نەرمەکاڵایە کە دوای دەستپێکردنی کۆمپیوتەر کاردەکات.

ترۆجانی دەستگەیشتن لە دوورەوە (RAT) چییە؟