Mem û Zîn

Mem û Zîn – Berhema Ehmedê Xanî

Mem û Zîn çîrokeke evînî ya navdar a Ehmedê Xanî ye. Xanî ev çîrok di sedsala 17an de nivîsandiye û bi wê berhemê xwe dîrok, ziman, çand û hestên gelê Kurd bi awayekî hêja parastine.

Ehmedê Xanî ne tenê çîrokek evînê nivîsandiye; di Mem û Zîn de ew dixwaze girîngiya ziman û çanda Kurdî, yekîtî û nasnameya gelê Kurd nîşan bide.

Ji ber vê yekê, Mem û Zîn ji bo edebiyata Kurdî tenê çîrokeke evînê nîne, lê berhemek girîng e ku beşek ji mîrateya çandî û edebî ya Kurdan diparêze.

Destpêka çîrokê – Cizîrê

Li Cizîrê, Mîr Emir Zeynedîn bi du xwişkên xwe, Zîn û Sitî, dijî.

Newroz – Sedsala 17an

Di pîrozbahiya Newrozê de, Mem û Taceddîn di nav gelê Cizîrê de beşdarî şahiyê dibin.

Rûberûbûna Mem û Zîn

Di nav şahiyê de Mem û Zîn yekem car hev dibînin. Taceddîn û Sitî jî hev dibînin.

Destpêka evînê

Ji wê dîtbûnê ve, evîna Mem û Zîn dest pê dike. Lê rêya evînê ji wan re hêsan nîne.

Mirazxwestina Sitî û Taceddîn

Sitî û Taceddîn ji hev hez dikin û digihîjin mirazxwestinê. Lê ji bo Mem û Zîn astengiyên mezin derdikevin pêşiya wan.

Mem dikeve zîndanê

Beko bi fitne û tomatan Mem dixe nav bela û Mem dikeve zîndanê. Ew ji Zîn û cîhana derve dûr dikeve.

Dawiya Mem

Piştî demeke dirêj, Mîr rastiya tomatan fêm dike. Lê Mem êdî ber mirinê ye û nikare azad bibe.

Zîn rastiyê hîn dibe

Zîn ji mirina Mem agahdar dibe. Ji ber vê windabûnê, dilê wê dişikê.

Veşartina Mem û Zîn

Di dawiyê de, Mem û Zîn li cem hev tên veşartin. Çîroka wan di nav gel de wekî bîranînek mezin dimîne.

Gula evînê

Di biharê de, li ser gora wan du gul vedibin: yek sor û yek spî. Ev du gul dibin sembola evîna Mem û Zîn û bîranîna wan di nav nifşan de.