شیکاری نەخۆشیەکان چیە ؟

شیکاری نەخۆشیەکان چیە ؟ شیکاری نەخۆشیەکان یەکێکە لە بنەڕەتیترین بەشەکانی تەندروستی کە پشت بە تاقیکردنەوەکانی تاقیگە دەبەستێت بۆ دۆزینەوە، پشتڕاستکردنەوەی نەخۆشیەکان. زۆربەی بڕیارە پزیشکییەکان پشتگیری لەم ئەنجامانەوە وەردەگرن، شیکاری نەخۆشیەکان ستونێکی سەرەکیی سیستەمی تەندروستییە. بەبێ ئەم تاقیکردنەوانە، زۆر نەخۆشی بە دروستی ناتوانرێ دەست نیشانبکرێن.

شیکاری نەخۆشیەکان چیە ؟        

شیکاری نەخۆشیەکان یەکێکە لە بنەڕەتیترین بەشەکانی تەندروستی کە پشت بە تاقیکردنەوەکانی تاقیگە دەبەستێت بۆ دۆزینەوە، پشتڕاستکردنەوەی نەخۆشیەکان. زۆربەی بڕیارە پزیشکییەکان پشتگیری لەم ئەنجامانەوە وەردەگرن، شیکاری نەخۆشیەکان ستونێکی سەرەکیی سیستەمی تەندروستییە. بەبێ ئەم تاقیکردنەوانە، زۆر نەخۆشی بە دروستی ناناسرێ

بەشە سەرەکیەکانی شیکاری نەخۆشیەکان ؟

هیماتۆلۆجی.  

ئەم بەشە تایبەتە بە خوێن و خانەکانی:

            •          تاقیکردنەوەی CBC

            •          ESR نیشاندەری ئیلتیهابات

            •          جۆرەکانی خوێن

سود:

دۆزینەوەی کەم خوێنی .

. هەندێ نەخۆشیی خوێن

پێکەوتنی میکرۆبی.

شیکاری بایۆکیمیا.

پێوەندی هەیە بە ماددە کیمیاییەکان لە خوێن:

            •          شەکری ناو خوێن

            •          چەوری (Cholesterol, Triglycerides)

            • کارکردن و فرمانەکانی جگەر و گورچیلە

سوود

 دۆزینەوەی شەکرەی ناو خوێن

کێشەی جگەر و گورچیلەکان.

شیکاری میکروبایۆلۆجی:

·       بەکتریا

·       ڤایرۆس

·       مشەخۆرەکان

هەندێ لە نمونەکان .

·       میز.

·       خوێن.

·       پیسای.

·       لیك  (شلەکانی دەم,لوت).

·       شلەی مێشک (CSF).

·       پێست(پارچەی پێست).

·       منی (سپێرم).

·       دەرداوەکانی  چاو .

سود:

·      پێکەوتنی میکرۆبی.

·      دیاریکردنی جۆری  هەڵبژاردنی دەرمانی گونجاو.

شیکاری هۆرمۆن

پێوانەکردنی هۆرمۆنەکان لە جەستە

·                   هۆرمۆنی غودە: (کار دەکات لەسەر سووتاندنی وزە و کارکردنی جەستە)

·       هۆرمۆنی زایینی (وەک ئەستروجین و تەستوستێرۆن)

·       هۆرمۆنی ترس: هۆرمۆنی تەنگانە / فشاری دەروونی (وەک کۆرتیزۆل)

سوود .

دۆزینەوەی کێشەی هۆرمۆنی و هاوسەنگی جەستە.

شیکاری میز

پشکنینی

            •          شەکر

            •          پڕۆتین

            •          میکروب

سود

نەخۆشیەکانی گورچیلە.

پێکەوتەی میکرۆبی .

نەخۆشی شەکرە.

قۆناغەکانی کار لە تاقیگە

. پێش-شیکاری

            •          ئامادەکاری نەخۆش.

            •          کۆکردنەوەی نموونە.

            •          هەڵگرتن و گواستنەوە.

زۆربەی هەڵەکان لێرە ڕوودەدەن.

. شیکاری

            •          بەکاربردنی ئامێرەکان

            •          تاقیکردنەوەی نموونە

            •          دڵنیابوون لە دروستی

. دوای شیکاری

            •          ڕاپۆرتکردنی ئەنجام

            •          ڕوونکردنەوە

            •          گەیاندن بۆ پزیشک

بۆچی شیکاری گرنگە؟

            •          دۆزینەوەی زووەی نەخۆشی

            •          پشتڕاستکردنەوەی تشخیص

            •          چاودێری چارەسەر

            •          پاراستنی تەندروستی گشتی

تێبینی گرنگ

            •          ئەنجامی تاقیکردنەوە بە تەنیا بریاری کۆتای نیە.

            •          پێویستە لەگەڵ نیشانەکان و ڕاوێژی پزیشک ببینرێت.

            •          کوالێتی تاقیگە زۆر کاریگەرە لە دروستی ئەنجام.

پێداچوونەوەکان

1 پێداچوونەوە

کتێبە هاوشێوەکان

بابەتەکانی تر لەوانەیە سوودی هەبێت بۆت.

بینینی هەمووی
2026-08-12
فایبرین و فایبرۆجین چین ؟

ناوەڕۆکی بابەتەکەم لەسەر دوو پڕۆتینە کە ڕۆڵیێکی بەرچاویان هەیە لە لەشی مرۆڤدا کاتێک توشی بەرکەوتنێک زیانێک دەکەوێ جەستە فایبرینو فایبرۆجین وادەکەن خوێن مەین کڵۆتببێ و برینەکە چاک ببێتەوە

2026-08-12
خوێن چیە ؟

خوێن شلەیەکی جەستەیە کە چەندین پێکهاتەی هەیە هەر پێکهاتەیەک فەرمانی خۆی دەکات لەجەستەدا بەرزی و نزمی خوێن دەبێتە نەخۆشی لە جەستەدا

2026-08-09
مێلاک ( جەرگ) (کەزەب)

مێلاک(جەرگ) مەزنترین ئەندامێ ناڤدایێ لەشیە، ژەهران دلەشیدا ژێدبەت و ئاستێ شەکرێ خوێێ دپارێزێت، مەینا خینێ ڕێکتێخیت، و سەدان ئەرکی گرنگی تر ئەنجام ددەت. و دکەڤیتە ژێر قەفەزا پەراسو لایێ ڕاست و بەشی سەرڤەی زکی .

2026-08-04
پشکنینی کۆلیسترۆڵ

کۆلیسترۆڵ کۆلیسترۆڵ ماددەیەکی نەرم و چەوری دارە کە بە شێوەیەکی ئاسایی لە ئەندامەکانی مرۆڤدا بەرهەم دێ (٪٨٠ی لە جەرگدا) بەرهەمدێت. کۆلیسترۆڵ لە پێکهێنان و ساخکردنەوەی پەردەکانی خانە (خانەکان)، بەرهەم هێنانی هۆرمۆنەکانی ئیسترۆییدی وەک: هۆرمۆنەکانی ئستڕۆژین و تێستێستڕۆن هەروەها ئەسیدی زیلک، ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێرێ، ڕێژەی بەرهەم ‌هێنانی ڕۆژانەی کۆلیسترۆڵ لە لەشی مرۆڤدا یەک گرام و ڕێژەی پێداویستی رۆژانەی لەش ٠،٣ گرامە، نەگۆڕی ئاسایی کۆلیسترۆڵی خوێن ١٥٠ یا ٢٠٠ میلی گرام لە دیسی لیتردایە.

2026-07-22
ڕاپۆرت لەسەر بێ توانایی

پێشەکی: زۆرێک لە خەلکی پەی بە نرخی تواناکانیان نابەن ئەوەی خوای گەورە پێی بەخشیون, کاتیان به هەدەر دەدەن، یان ژیانیان یان خۆیان به هەرزان دادەنێن وەک ئەو مناڵە راستەقینەیی ئەوەیی ناو دەستەکانی خۆی نەدەزانی. خودایی گەورە دەیەوێت سەرنج لە ناخی خۆمان بدەین نەکەوینە ژێر کاریگەری (داتایی)نێگەتیڤەوە لە جیهانی دەرەکی, پەیی بە بەها جوان و ڕاستەقینەکەمان بەرین. خوایی گەورە توانایی ئەقڵی پێ بەخشیوین بۆ توێژینەوە و شیکارکردن, داهێنان, دۆزینەوە بۆ ئەوەی بڕوایی پتەوی پێ بێنین و زیاتر گوێڕایەڵی فەرمانەکانی بین, زیاتر پەیوەست بین پێیەوە. با ئێستا هەندێک لە تواناکانمان بپشکنین بێگومان تواناکانمان لەوە زیاترن کە درکمان پێ کردوون, مەوداکانیان نازانین, هێندە نەبێت خوای گەورە ئەقلی پێبەخشیوین کە توانایی ڕۆچوون و دۆزینەوە و بەڵگەیی بونیات نانی هەیه. کاتێک درک بە توانا بێسنوورەکانی مرۆڤ دەکەین, پاشان لەوە تێگەشتین گەر وەک پێویست بیانخەینە گەر, ئەوا بێگومان دەبین لە مسۆگەر کردنی ئامانجەکان, بە خەونەکانمان دەژین گەشتی ژیانیش پر دەبێت لە خۆشی و کامەرانی. گەر بەراستی خاوەنی ئەو توانایانە بین, پاشان هەموو ئاواتەکانمان بەدیهێنا, لە ناخەوە بە ئاسوودەیی ژیاین بە خۆشی و سەرکەوتنی بەردەوام گەر ئەمە راستیەکی حاشا هەڵنەگربێت بۆچی زۆربەی خەڵکی ئاواتەکانیان ناهێنێتەدی؟ بۆچی زۆربەی خەڵکی لە گێژاوی ئاستەنگەکان دەژین؟ بۆچی خۆیان بە هەرزانترین نرخ دەفرۆشن؟ وەڵامیش بۆ ئەو پرسیارانە لە وشەیەکی کورتدا خۆی کۆدەکاتەوە ئەویش نەبوونی تێگەیشتن. تێنەگەیشتنی مرۆڤ خۆی بە بەهێزتر و باشتر لەوە دەزانێت کە بە بیریدا دێت. تێنەگەیشتن لەو بەرنامە رێژییە سلبیەی لە کۆنەوە بەرنامە رێژی لەسەرکراوە لە جیهانەکەی دەرەوە. تێنەگەیشتن لەوەی بە ئاکارەکانی, بە ڕەنگ و شێوەی, بە پلەوپایەیی, بە خێزانەکەیی ناخەملێنرێت بەڵکوو باشترین بەدیهێنراوی خوای پەروەردەگارە.

2026-06-23
رۆژانە پێویستمان بە خواردنەوەی چەند بری ئاوە؟

پێویستە چەند ئاو بخۆمەوە؟ ئاوی پێویست بریتییە لە ١٣ کوپ بۆ پیاوان و ٩ کوپ بۆ ئافرەتان. هەروەها چەند ئاو پێویستە بۆ خواردنەوە، بەندە بە تەمەن،رەگەز،دووگیانی، وەرزش کردن، کەشوهەوای گەرم.

2026-05-10
هانتا ڤایرۆس چیە ؟

هانتاڤایرۆسەکان خێزانێکە لە ڤایرۆسەکان کە دەبنە هۆی نەخۆشی سەخت و مردن.ئەم ڤایرۆسانە دەبنە هۆی نەخۆشییەکانی وەک نەخۆشی هانتاڤایرۆسی سییەکان (HPS) و تای خوێنبەربوون لەگەڵ نەخۆشی گورچیلە (HFRS). بە شێوەیەکی سەرەکی لە لایەن مشک و جورجەوە بڵاودەبنەوە. ڤایرۆسی ئەندێس تاکە جۆری هانتاڤایرۆسە کە ناسراوە بە بڵاوبوونەوەی لە مرۆڤەوە بۆ مرۆڤ. ئەم بڵاوبوونەوەیە بەزۆری تەنها بۆ ئەو کەسانە سنووردارە کە پەیوەندییەکی نزیکیان لەگەڵ کەسە نەخۆشەکەدا هەیە.

2026-05-02
مانەوەی ئاو لە گەدەدا چەند کاتی پێوویستە؟

ئاو مادەیەکی زۆر گرنگە بۆ ژیان و پێکهاتووە لە دوو ئەتۆمی هایدڕۆجەن (H) و یەک ئەتۆمی ئۆکسجین (O)، کە پێکەوە H₂O دروست دەکەن. ئەم پێکهاتەیە وا دەکات کە ئاو تایبەتمەندییەکی تایبەتی هەبێت، وەک توانای تواندنەوەی زۆر لە مادەکانی هەیە.گەورەبوونی کاتێک دەبێتە (بەفر)، و گرنگییەکی زۆر بۆ گەشە و مانەوەی زیندەوەرەکان.ئاو لە سروشتدا بە سێ حاڵەت دەبینرێت شل،گاز،بەفر. هەروەها ڕۆڵێکی سەرەکی هەیە لە ڕێکخستنی گەردوون و جیاوازییەکانی وەک وەرزەکان، باران، و گۆڕانکارییەکانی کەش و هەوا.